Wie overweegt om in Spanje te gaan wonen — tijdelijk of permanent — krijgt te maken met de vraag hoe de zorg hier is geregeld. Het Spaanse zorgsysteem is goed, maar anders georganiseerd dan in Nederland. Dat zorgt bij veel nieuwkomers voor verwarring, vooral rond de SIP-kaart, publieke zorg en particuliere verzekeringen.

De SIP-kaart (Tarjeta Sanitaria Individual) is de Spaanse gezondheidskaart waarmee je toegang krijgt tot de publieke gezondheidszorg. In het Spaans staat SIP voor Sistema de Información Poblacional. Met deze kaart kun je terecht bij de toegewezen huisarts, bij openbare ziekenhuizen en bij publieke specialisten. Je krijgt een SIP-kaart alleen als je daar recht op hebt, bijvoorbeeld omdat je in Spanje werkt, hier sociaal verzekerd bent of via een verdragsregeling bent aangesloten.

De publieke zorg in Spanje is van hoge kwaliteit, vooral bij spoedeisende hulp, ernstige aandoeningen en operaties. Wel werkt het systeem anders dan in Nederland: je wordt gekoppeld aan één vaste huisarts en één regionaal ziekenhuis en voor niet-urgente zorg kunnen wachttijden ontstaan. Je hebt minder keuzevrijheid, maar wel de zekerheid dat zware zorg goed is geregeld.

De particuliere zorgverzekering staat in Spanje los van de publieke zorg. Het is geen aanvulling, maar een parallel systeem. Je kunt dus volledig privé verzekerd zijn zonder aangesloten te zijn bij het publieke stelsel. Dat is vooral relevant voor mensen die (nog) geen recht hebben op publieke zorg, bijvoorbeeld omdat zij niet in Spanje werken en nog geen pensioen ontvangen.

Daarnaast is een particuliere verzekering in sommige gevallen nodig bij de aanvraag van een verblijfsvergunning (residencia). Met name mensen zonder Spaans inkomen of pensioen moeten vaak aantonen dat zij een volledige particuliere verzekering hebben, zonder eigen risico of copay, zodat zij geen beroep doen op publieke middelen.

Er bestaat ook een overheidsregeling, het Convenio Especial, waarmee je tegen betaling kunt toetreden tot het publieke zorgsysteem. Hiervoor gelden voorwaarden, waaronder legaal verblijf en vaak een voorafgaande periode van particuliere verzekering. De exacte regels verschillen per regio.

Waar het vaak misgaat, is dat mensen denken dat één systeem alles dekt. In de praktijk kun je met publieke zorg tegen wachttijden aanlopen en met privézorg alsnog naar een openbaar ziekenhuis worden verwezen bij ernstige situaties. Ook komt het voor dat mensen naar Spanje verhuizen zonder dat hun zorg formeel is geregeld.

Tot slot speelt je woonstatus een belangrijke rol. Wie meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft, wordt fiscaal resident. Dat heeft gevolgen voor belastingen, maar vaak ook voor je toegang tot sociale voorzieningen, waaronder de zorg. Permanent wonen is dus iets anders dan tijdelijk verblijf, bijvoorbeeld om te overwinteren of een woning te verhuren.

De kern is dat de zorg in Spanje goed is geregeld, maar anders werkt dan veel mensen gewend zijn. Wie zich vooraf goed informeert, voorkomt onnodige stress en kan met meer rust leven in Spanje.

Overweeg je om in Spanje te gaan wonen — tijdelijk of permanent — en wil je goed voorbereid zijn? Neem gerust contact op als je vragen hebt of ervaringen wilt delen.